Kutoka 22

1Mtu akiiba ng’ombe au kondoo na kumchinja au kumuuza, mwizi atarudisha ng’ombe watano mahali pa ng’ombe huyo, na kondoo wanne mahali pa kondoo huyo.

2Mwizi akikamatwa akiwa anavunja ukuta wa nyumba, kisha mtu akampiga akafa, hakuna hatia ya damu kwa kifo chake. 3Lakini ikiwa jua limekwisha kuchomoza jambo hilo linapotokea, mauaji hayo yana hatia ya damu. Mwizi atalipa kikamilifu; ikiwa hana mali yoyote, atauzwa ili kufidia alichokiiba. 4Ikiwa mnyama aliyemwiba, awe ng’ombe, punda au kondoo, atakutwa bado yu hai mikononi mwake, atalipa mara mbili.

5Mtu akiwapeleka wanyama wake kulisha katika shamba au shamba la mizabibu, akawaachia wakala katika shamba la mtu mwingine, atalipa hasara kwa mazao bora ya shamba lake mwenyewe na ya shamba lake la mizabibu.

6Moto ukiwashwa, ukashika miibani na kuenea, kisha miganda iliyorundikwa, au nafaka ambayo bado haijavunwa, au shamba zima likateketea, yule aliyewasha moto atalipa hasara yote.

7Mtu akimkabidhi jirani yake fedha au mali nyingine ili amtunzie, kisha mwizi akaviiba katika nyumba hiyo, mwizi huyo akipatikana atalipa mara mbili. 8Mwizi asipopatikana, mwenye nyumba atakuja mbele za Mungu na kutangaza kwamba hakugusa mali ya jirani yake. 9Kila mara inapotokea shtaka la kosa kuhusu ng’ombe, punda, kondoo, joho au kitu chochote kilichopotea, na mtu akadai, ‘Ni hiki,’ wote wawili watapeleka shauri lao kwa Mungu. Yule ambaye Mungu atamhukumu kuwa na hatia atamlipa jirani yake mara mbili.

10Tuseme mtu amemkabidhi jirani yake punda, ng’ombe, kondoo au mnyama mwingine yeyote amtunze, kisha mnyama huyo akafa, akaumia au akachukuliwa bila mtu yeyote kuwepo kuona. 11Ndipo hao wawili watamaliza jambo hilo kwa kiapo cha BWANA: yule aliyemtunza mnyama ataapa kwamba hakuchukua chochote katika mali ya jirani yake. Mwenyewe atakubali kiapo hicho, wala hakuna kitakacholipwa. 12Lakini ikiwa mnyama huyo kweli aliibwa kwa yule aliyekuwa akimtunza, mtu huyo atamlipa mwenyewe. 13Ikiwa wanyama wakali walimrarua, mtunzaji ataleta mabaki kama ushahidi, wala hatalipa chochote kwa mnyama aliyeraruliwa.

14Mtu anayeazima mnyama wa jirani yake atalipa kikamilifu ikiwa mnyama huyo ataumia au kufa wakati mwenyewe hayupo. 15Lakini ikiwa mwenyewe alikuwepo, hakuna malipo. Ikiwa mnyama huyo alikuwa amekodiwa, hasara ya mwenyewe imefidiwa na kodi yake.

16Mwanamume akimshawishi bikira ambaye hajaposwa alale naye, atalipa mahari na kumchukua kuwa mke wake. 17Ikiwa baba yake atakataa kabisa kumwoza kwake, mwanamume huyo atapima fedha sawa na mahari inayotolewa kwa bikira.

18Hutamwacha hai mwanamke mchawi.

19Yeyote anayelala na mnyama atapewa adhabu ya kifo.

20Yeyote atakayetoa dhabihu kwa miungu mingine, wala si kwa BWANA peke yake, atawekwa wakfu kwa maangamizi. 21Usimtendee vibaya mgeni anayeishi kwako, wala usimkandamize, kwa sababu ninyi wenyewe mliishi kama wageni katika nchi ya Misri. 22Msimtese mjane yeyote wala mtoto yatima. 23Ukiwatesa, uwe na hakika kwamba watakaponililia, mimi nitasikia kilio chao, 24na ghadhabu yangu itawaka, nami nitawaua kwa upanga; ndipo wake zenu wenyewe watakuwa wajane, na watoto wenu watabaki bila baba.

25Unapomkopesha fedha mmoja wa watu wangu, maskini anayeishi karibu nawe, usimtendee kama mdai, wala usimtoze riba. 26Ukishikilia joho la jirani yako kama rehani ya deni, utamrudishia mwenyewe kabla ya jua kutua, 27kwa sababu ndilo funiko pekee alilo nalo, joho analojifunika mwili wake. Atalala amejifunika nini? Jirani huyo atakaponililia, nitamsikia, kwa sababu mimi ni mwenye neema.

28Usimdharau Mungu kwa maneno yako, wala usimtakie laana kiongozi wa watu wako. 29Usichelewe kutoa kutoka katika wingi wa mavuno yako na kutoka katika kile kinachotiririka kwenye mashinikizo yako. Wana wako wazaliwa wa kwanza utanipa mimi. 30Utafanya vivyo hivyo na ng’ombe wako na kondoo wako: mzaliwa wa kwanza atakaa na mama yake kwa siku saba, na siku ya nane utanitolea mimi. 31Mtakuwa watu watakatifu kwa ajili yangu. Nyama yoyote ya mnyama aliyeraruliwa na wanyama wakali huko porini si yenu kula; itatupiwa mbwa.