Mithali 26

1Theluji haifai wakati wa kiangazi, wala mvua wakati wa mavuno, na heshima haimfai mpumbavu. 2Kama shomoro anayerukaruka au mbayuwayu anayepita kasi, laana isiyostahili humrudia aliyeitamka. 3Farasi anahitaji mjeledi, punda hatamu, na migongo ya wapumbavu fimbo. 4Usiwajibu wapumbavu kwa namna ya upumbavu wao, la sivyo wewe mwenyewe utakuwa kama wao. 5Wajibu wapumbavu kama upumbavu wao unavyostahili, la sivyo watajiona kuwa na hekima. 6Yeyote anayetuma ujumbe kwa mpumbavu hujikata miguu yake mwenyewe na kujinywesha taabu. 7Kama miguu isiyo na faida ya mtu kiwete ndivyo ilivyo mithali katika kinywa cha wapumbavu. 8Kumpa mpumbavu heshima ni kama kufunga jiwe ndani ya kombeo. 9Kama tawi la miiba mkononi mwa mlevi ndivyo ilivyo mithali katika kinywa cha wapumbavu. 10Kama mpiga mishale anayempiga yeyote ndivyo alivyo yeye amwajiriye mpumbavu au mgeni yeyote anayepita. 11Kama mbwa arudivyo kwenye matapiko yake, ndivyo wapumbavu warudivyo kwenye upumbavu wao. 12Je, unawaona watu walio na hekima machoni pao wenyewe? Mpumbavu ana tumaini zaidi kuliko wao. 13Mvivu husema, “Kuna simba barabarani! Simba yuko huru mitaani!” 14Kama mlango ugeukavyo huku na huku juu ya bawaba zake, ndivyo mvivu ajigeuzavyo kitandani. 15Mvivu huutumbukiza mkono wake katika sahani na huchoka mno kuuinua kuurudisha kinywani. 16Mvivu hudhani ana hekima zaidi kuliko watu saba wawezao kutoa jibu la busara. 17Kama mtu amkamataye mbwa wa mitaani masikio ndivyo alivyo mpita njia anayehamaki kwa ugomvi usiomhusu. 18Kama kichaa anayerusha mishale ya moto, mishale na mauti, 19ndivyo alivyo yeyote anayemhadaa jirani yake kisha akasema, “Nilikuwa nikitania tu!” 20Kuni zikiisha, moto huzimika; pasipo masengenyo, magomvi hutulia. 21Kama makaa yalishavyo makaa ya moto na kuni zilishavyo moto, ndivyo mtu mgomvi aendelezavyo mafarakano.

22Masengenyo ni kama matonge matamu ya chakula; hushuka mpaka ndani kabisa. 23Kama rangi ya taka za fedha juu ya chungu cha udongo ndivyo yalivyo maneno motomoto yanayoficha moyo mwovu. 24Watu wenye chuki huificha kwa maneno yao, huku ndani yao wakiweka hila. 25Wanaposema kwa upole, usiwaamini, kwa maana mambo saba ya kuchukiza yamejaa mioyoni mwao. 26Chuki inaweza kujificha nyuma ya udanganyifu, lakini uovu wake utafunuliwa mbele ya jumuiya nzima. 27Yeyote achimbaye shimo atatumbukia ndani yake; yeyote avingirishaye jiwe, litamrudia mwenyewe. 28Ulimi wa uongo huwachukia watu unaowaumiza, na maneno ya kujipendekeza huleta maangamizi.