Mithali 14

1Mwanamke mwenye hekima hujenga nyumba yake, bali mpumbavu huibomoa kwa mikono yake mwenyewe. 2Anayeishi kwa unyofu humcha BWANA, bali anayefuata njia zilizopotoka humdharau. 3Maneno ya mpumbavu ni fimbo kwa mgongo wake mwenyewe, tunda la kiburi chake, bali maneno ya wenye hekima huwalinda. 4Bila ng’ombe hori hubaki safi, bali inahitaji ng’ombe mwenye nguvu kuleta mavuno makubwa. 5Shahidi mwaminifu hadanganyi, bali shahidi wa uongo hububujika uongo. 6Mwenye dharau huitafuta hekima akarudi mikono mitupu, bali mtu mwenye ufahamu hujifunza kwa urahisi. 7Kaa mbali na mpumbavu, kwa maana hutasikia maarifa midomoni mwake. 8Wenye akili wana hekima kwa sababu hufikiri wanakoelekea, bali upumbavu wa wapumbavu ni kujidanganya. 9Wapumbavu huichukulia hatia kuwa jambo dogo, bali miongoni mwa wanyofu kuna nia njema. 10Kila moyo huijua huzuni yake, wala mtu wa nje hawezi kushiriki furaha yake. 11Nyumba ya waovu itafutiliwa mbali, bali hema la wanyofu litanawiri. 12Kuna njia ambayo mtu huiona kuwa sawa, bali mwisho wake ni kifo. 13Hata wakati wa kucheka moyo waweza kuuma, na furaha yaweza kuishia katika huzuni. 14Wasio waaminifu watashiba matunda ya njia zao, na wema watapewa thawabu kwa njia zao. 15Wajinga huamini kila wanachosikia, bali wenye akili huangalia wanakokanyaga. 16Wenye hekima ni waangalifu na hujiepusha na uovu, bali mpumbavu ni mwenye pupa na hujiamini kupita kiasi. 17Mtu wa hasira za haraka hutenda kwa upumbavu, naye anayepanga hila huchukiwa. 18Wajinga huishia kurithi upumbavu, bali wenye akili huvikwa taji la maarifa. 19Hatimaye wabaya huinama chini mbele ya wema, na waovu huja kuomba milangoni mwa wenye haki. 20Maskini huepukwa hata na majirani zao, bali matajiri wana marafiki tele. 21Kumdharau jirani ni dhambi, bali heri yake anayewahurumia wanyenyekevu. 22Hakika wanaopanga maovu hupotea njia, bali wanaopanga mema hupata upendo usiokoma na uaminifu. 23Kila kazi ngumu huleta faida, bali maneno matupu huleta umaskini tu. 24Mali ni taji kwa wenye hekima, bali upumbavu wa wapumbavu huzaa upumbavu tu. 25Shahidi wa kweli huokoa maisha, bali anayebubujika uongo ni msaliti. 26Anayemcha BWANA ana ngome iliyo salama, na watoto wake watakuwa na kimbilio. 27Kumcha BWANA ni chemchemi ya uzima, kukiwaepusha watu na mitego ya kifo. 28Utukufu wa mfalme ni kuwa na watu wengi; bila watu mtawala ameangamia. 29Uvumilivu huonyesha ufahamu mkubwa, bali hasira za haraka huonyesha upumbavu hadharani. 30Moyo uliotulia huupa mwili uhai, bali wivu ni uozo mifupani. 31Anayemwonea maskini humtukana yule aliyemuumba, bali kumhurumia mhitaji ni kumheshimu yeye. 32Waovu huangushwa na uovu wao wenyewe, bali wenye haki wana kimbilio hata katika kifo. 33Hekima hukaa nyumbani katika moyo wa mwenye ufahamu, na hata miongoni mwa wapumbavu hujitambulisha. 34Haki hulipandisha taifa juu, bali dhambi huwaletea aibu watu wowote. 35Mfalme humpendelea mtumishi mwenye hekima, bali hasira yake humwangukia anayemwaibisha.