Mathayo 13

1Siku hiyo hiyo Yesu alitoka nyumbani, akaenda kuketi kando ya ziwa. 2Makundi makubwa ya watu yalikusanyika kwake, hata akaingia katika mashua na kuketi ndani yake, nao watu wote walisimama ufuoni. 3Aliwaeleza mambo mengi kwa mifano. Akasema, “Sikilizeni! Mpandaji mmoja alikwenda kupanda mbegu. 4Alipokuwa akipanda, baadhi ya mbegu zilianguka kando ya njia, nao ndege wakaja wakazidonoa zote. 5Nyingine zilianguka kwenye sehemu zenye miamba ambapo udongo ulikuwa kidogo. Zilichipuka upesi kwa kuwa udongo haukuwa na kina, 6lakini jua lilipochomoza, mimea hiyo michanga iliungua, na kwa kuwa haikuwa na mizizi, ikanyauka. 7Nyingine zilianguka kati ya vichaka vya miiba, nayo miiba ikakua ikazikaba. 8Lakini nyingine zilianguka kwenye udongo mzuri, zikatoa nafaka: mara mia ya kile kilichopandwa, au mara sitini, au mara thelathini. 9Yeyote aliye na masikio na asikilize.”

10Wanafunzi walimjia Yesu, wakamuuliza, “Kwa nini unatumia mifano unapozungumza nao?” 11Akawajibu, “Kwa sababu ninyi mmejaliwa kuzifahamu siri za ufalme wa mbinguni, lakini wao hawakujaliwa. 12Wale walio na kitu watapewa zaidi, nao watakuwa na vingi. Lakini wale wasio na kitu watapoteza hata kile walicho nacho. 13Kwa hiyo nasema nao kwa mifano, kwa sababu wanatazama bila kuona, na wanasikiliza bila kusikia wala kuelewa. 14Kwao unatimia unabii wa Isaya: ‘Mtasikiliza na kusikiliza, lakini hamtaelewa kamwe; mtatazama na kutazama, lakini hamtatambua kamwe. 15Moyo wa watu hawa umepumbaa. Masikio yao hayasikii ila kwa shida, na macho yao wameyafunga kabisa. La sivyo, wangeona kwa macho yao na kusikia kwa masikio yao, wangeelewa kwa moyo wao na kurudi, nami ningewaponya.’ 16Lakini ninyi, macho yenu yamebarikiwa kwa sababu yanaona, na masikio yenu pia kwa sababu yanasikia. 17Kweli nawaambia, manabii wengi na watu wenye haki walitamani kuyaona mambo mnayoyaona sasa, lakini hawakuyaona; walitamani kuyasikia mambo mnayoyasikia sasa, lakini hawakuyasikia.

18Basi ninyi, sikilizeni maana ya mfano wa mpandaji. 19Mbegu iliyopandwa kando ya njia ni mtu anayesikia ujumbe wa ufalme bila kuuelewa. Yule mwovu anakuja na kukinyakua kile kilichopandwa moyoni mwake. 20Mbegu iliyopandwa kwenye sehemu yenye miamba ni mtu anayesikia neno na mara moja kulipokea kwa furaha. 21Lakini neno halitii mizizi ndani yake, naye hushikilia kwa muda mfupi tu. Mara tu taabu au mateso yanapokuja kwa sababu ya neno, anajikwaa na kuanguka. 22Mbegu iliyopandwa kati ya miiba ni mtu anayesikia neno, lakini masumbufu ya maisha ya sasa na ahadi za uongo za utajiri hulikaba neno hilo, nalo halitoi mavuno. 23Lakini mbegu iliyopandwa kwenye udongo mzuri ni mtu anayesikia neno na kulielewa. Mtu huyo kweli hutoa mazao, mara mia ya kile kilichopandwa, au mara sitini, au mara thelathini.”

24Kisha Yesu aliwaletea mfano mwingine: “Ufalme wa mbinguni ni kama habari ya mtu aliyepanda mbegu nzuri shambani mwake. 25Lakini watu walipokuwa wamelala, adui yake mmoja alikuja, akatawanya magugu kila mahali katikati ya ngano, kisha akaenda zake. 26Ngano ilipoota na kuanza kutoa masuke, magugu nayo yalijitokeza. 27Watumishi wa mwenye shamba walimwendea, wakamwambia, ‘Bwana, bila shaka ulipanda mbegu nzuri shambani mwako, sivyo? Basi magugu haya yametoka wapi?’ 28Akawaambia, ‘Adui fulani amefanya jambo hili.’ Watumishi wakamuuliza, ‘Je, twende tukayaondoe basi?’ 29‘Hapana,’ akajibu, ‘kwa maana mnapoyakusanya magugu, mnaweza kuing’oa ngano pamoja nayo. 30Viacheni vikue bega kwa bega mpaka mavuno. Wakati wa mavuno utakapofika, nitawapa wavunaji maagizo: “Ng’oeni magugu kwanza, myafunge mafungu ya kuchomwa. Lakini ngano iwekeni ghalani kwangu.”’”

31Aliwapa mfano mwingine wa kutafakari: “Fikirini mbegu ya haradali ambayo mtu aliichukua akaipanda shambani mwake. Ufalme wa mbinguni ni kama hiyo. 32Kati ya mbegu zote ndiyo iliyo ndogo kabisa, lakini ikishakomaa huipita mimea mingine ya bustani kwa urefu na kuwa mti, mkubwa kiasi kwamba ndege wa porini huja kujenga viota katikati ya matawi yake.”

33Aliwaambia mfano mwingine: “Ufalme wa mbinguni ni kama chachu. Mwanamke mmoja aliichukua akaichanganya na karibu kilo 18 za unga, mpaka unga wote ukaumka.”

34Kila kitu ambacho Yesu aliwaambia umati wa watu alikisema kwa mifano; kwa kweli hakuwaambia jambo lolote bila mfano. 35Hivyo likatimia neno lililosemwa kupitia nabii: “Nitafungua kinywa changu kwa mifano; nitayamwaga mambo yaliyofichwa tangu ulimwengu ulipoumbwa.”

36Kisha Yesu aliuaga umati, akaenda ndani ya nyumba. Wanafunzi wake walimjia, wakasema, “Tueleze waziwazi maana ya mfano wa magugu shambani.” 37Akawajibu, “Mpandaji wa mbegu nzuri ni Mwana wa Adamu. 38Shamba ni ulimwengu. Mbegu nzuri inawakilisha watu walio wa ufalme, na magugu yanawakilisha watu walio wa yule mwovu. 39Adui aliyeyapanda ni Ibilisi. Mavuno ni mwisho wa zama hizi, na wavunaji ni malaika. 40Magugu hukusanywa na kuteketezwa motoni, na ndivyo mwisho wa zama hizi utakavyokuwa. 41Mwana wa Adamu atawatuma malaika wake, nao wataondoa kutoka katika ufalme wake kila kitu kinachowafanya watu watende dhambi, na kila mtu anayevunja sheria ya Mungu. 42Watawatupa katika tanuru linalowaka moto, na huko watu watalia na kusaga meno.

43Katika ufalme wa Baba yao, basi, wenye haki watang’aa kwa nguvu kama jua. Yeyote aliye na masikio na asikilize.

44Ufalme wa mbinguni ni kama hazina iliyozikwa shambani. Mtu mmoja aliigundua, akaifunika tena. Kisha, akiwa amejaa furaha, akaenda akauza mali yake yote, akalinunua shamba lile.

45Au tena, ufalme wa mbinguni ni kama mfanyabiashara aliyekuwa akitafuta lulu za thamani. 46Alipogundua lulu moja ya bei kubwa mno, alikwenda akauza mali yake yote, akainunua.

47Tena, ufalme wa mbinguni ni kama juya lililoshushwa ziwani, likavua samaki wa kila aina. 48Lilipojaa, walilivuta mpaka ufuoni, wakaketi, wakawachagua samaki wazuri na kuwaweka katika vikapu, lakini wale wasiofaa wakawatupa. 49Mwisho wa enzi utakuwa hivi. Malaika watatoka na kuwaondoa waovu kutoka kati ya wenye haki, 50nao watawatupa katika tanuru linalowaka moto. Huko watu watalia na kusaga meno yao.

51Mmeelewa haya yote?” “Ndiyo,” wakajibu. 52Akawaambia, “Ndiyo maana kila mwandishi aliyefundishwa kuwa mwanafunzi kwa ajili ya ufalme wa mbinguni ni kama mwenye nyumba anayetoa katika ghala lake la hazina mambo mapya na ya zamani.” 53Yesu alipomaliza kusimulia mifano hii, aliondoka pale. 54Yesu alifika katika mji wake wa nyumbani, akaanza kuwafundisha watu katika sinagogi lao. Wakastaajabu sana, wakasema, “Hekima kama hii imetoka wapi kwa mtu huyu, na matendo haya ya nguvu? 55Huyu ni mwana wa seremala, sivyo? Je, mama yake hajulikani kwa jina la Mariamu? Na ndugu zake je, si Yakobo, Yusufu, Simoni na Yuda? 56Na dada zake wote je, hawaishi hapa kati yetu? Basi, ameyapata wapi haya yote?” 57Wakachukizwa naye. Lakini Yesu akawaambia, “Manabii huheshimiwa kila mahali, isipokuwa katika mji wao wenyewe na kati ya jamaa zao wenyewe.” 58Kwa sababu hawakutaka kuamini, hakufanya huko matendo mengi ya nguvu.